17.11.2024

Mir Arab Madrasasi: Maqsadga yetaklovchi muborak maskan

Buxoro shahridagi Mir Arab o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi ko‘p asrlik tarixga ega bo‘lib, uning har bir g‘ishtida ilmu ma’rifat, axloq va ruhiyatni kamolga yetkazuvchi qadriyatlar mujassamdir. Bu muqaddas maskanga kirar ekansiz, darvozasida bitilgan chuqur ma’noli so‘zlarga ko‘zingiz tushadi:

Har ki dar in maqomi farahbaxsh manzil kard, 
Murodi xesh az in oshiyona hosile kard.

Mazkur jumlaning ma’nosi shunday talqin qilinadi: "Kim bu farahbaxsh makondan o‘ziga manzil tutdi, barcha istak va orzulariga erishdi."
Bu hikmatli so‘zlar Mir Arab madrasasining o‘zida mujassam bo‘lgan ma’naviy ahamiyatni yuksak darajada ochib beradi. Madrasa nafaqat ilmiy muassasa, balki ma’naviy poklanish va ruhiy yuksalish o‘chog‘i sifatida azaldan tanilgan. Ushbu so‘zlar ilmga, haqiqatga, yuqori maqsadlarga intiluvchilar uchun ruhiy tayanch va yo‘l ko‘rsatuvchi ramzdir.
Mir Arab madrasasi Ilm va ma’naviyat o‘chog‘i, asrlar davomida minglab talabalarni ilm bilan oshno etib, ularni diniy va dunyoviy ilmlarning chuqur sir-asrorlariga yetaklab kelgan. Bu yerda nafaqat Qur’oni karim va shariat ilmlari, balki falsafa, mantiq, adabiyot va tarix ham o‘qitilgan. Har bir talaba uchun bu madrasa hayot maktabiga aylanib, ularga nafaqat ilm olish, balki maqsadni belgilash va unga intilishni o‘rgatgan.
Darvozadagi hikmatli yozuvning ilhomlantiruvchi kuchi, yozuv inson qalbida umid va qat’iyat uyg‘otadi. Bu nafaqat diniy ilmlarni egallashni, balki maqsadlar sari tinimsiz intilish zaruratini ham eslatadi. Kimki bu muqaddas maskandan joy topib, qalbini va zehnini ilmga bag‘ishlasa, albatta, ulkan yutuqlarga erishadi.
Mir Arab madrasasi o‘z maqomini saqlab qolgan holda, bugungi kunda ham ilm va ma’naviyat o‘chog‘i sifatida xizmat qilishda davom etmoqda. Unga kirar ekansiz, darvozadagi yozuvni o‘qib, buni his qilasiz: bu maskan faqat bilimingizni emas, qalbingizni ham yuksaltiradi.
Mir Arab madrasasining darvozasi o‘zining hikmatli so‘zlari bilan har bir kishini o‘zini tanib, oliy maqsadlarga intilishga chorlaydi. Bu maskan yuksak orzularning amalga oshish joyidir va har bir mehmon yoki talaba uchun muborak ostonadir.
Bu hikmatni har safar o‘qiganingizda, Mir Arab madrasasining ilm va ma’naviyat tarixi bilan uyg‘unlashib ketasiz va bu qadimiy maskanning azamatini chuqurroq his qilasiz.

Dilshod ALIYEV,
Mir Arab o’rta maxsus islom 
ta’lim muassasasi matbuot kitibi.